Diarree

Bij voldoende verteerde voedingsstoffen, vezels en vocht in de darmen kan de stoelgang normaal, vast van vorm zijn. Bij diarree is de stoelgang los van struktuur en kan zelfs waterig dun zijn. De darmen absorberen niet optimaal en scheidt in het geval van diarree lichaamsvocht af. Meestal verdwijnt diarree als vanzelf na het tijdelijk weglaten of aanpassen van de voeding en het nemen van rust. Bij regelmatig voorkomende diarree kan er naast medisch onderzoek, naar de leefstijl gekeken te worden. Een gezond immuunsysteem draagt bij om diarree helpen te voorkomen.

Diarree – kwaal of ziekte

Als de darmen even van streek zijn, dan zouden we kunnen spreken van een kwaal. Relatief onschuldige diarree is kortdurend, mogelijk na 1 dag weer over. Als er sprake is van langere periode van hevige diarree is het mogelijk dat er een infectie in de darmen is. Voedselvergiftiging na het eten van bedorven besmet voedsel is een voorbeeld daarvan. Andere oorzaken van langdurige diarree zijn het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS of spastische darm), voedselintolerantie of bijwerkingen van sommige medicijnen. Bij chronische diarree kan men spreken van een ziekte. Ernstigere aandoeningen zijn bijvoorbeeld dysenterie (Shigella-infectie) of een chronische darmontsteking. Chronische diarree kan o.a. door colitis ulcerosa (ontsteking van de dikke darm) of de ziekte van Crohn veroorzaakt worden. Bij deze laatste twee chronische ziekten zijn er voortdurend ontstekingen in het maagdarmkanaal hetgeen diarree tot gevolg kan hebben.

Reizigersdiarree

Door besmet eten of verontreinigd water kunnen ziektekiemen als virussen, parasieten of bacteriën het lichaam binnenkomen. In Nederland komt het niet vaak voor, maar in de landen met overwegend warm klimaat en matig tot slechte hygiëne is er vaker kans op besmetting. Overigens kan het voorkomen dat in de beter aangeschreven hotels kans op besmetting is. De hoge temperaturen geven de ziektekiemen kans zich snel te ontwikkelen. Men spreekt dan over reizigers diarree of Turista. Ook de naam Traveller’s Diarrhea of TD wordt gebruikt. De schatting is dat jaarlijks 10 miljoen mensen reizigersdiarree oplopen tijdens internationale reizen.

Acute diarree

Diarree die acuut optreedt is meestal het gevolg van een maag-darm infectie (gastro-enteritis). Bacteriën, virussen of parasieten hebben dan de kans gezien om de besmetting in het maagdarmkanaal teweeg te brengen. Buikgriep is een voorbeeld van acute diarree als gevolg van besmetting door een virus.

Virus-groepen en buikgriep

Enkele bekende virus-groepen die de oorzaak kunnen zijn van gastro-enteritus:

  • Noro virus – komt veel voor in Nederland als er sprake van buikgriep is
  • Rota virus – komt het meeste voor bij kinderen onder 2 jaar
  • Adeno virus – veroorzaakt doorgaans milde symptomen van buikgriep

De verschillende virus groepen geven een bepaald ziektebeeld, zodat door medici duidelijk vast te stellen is om welk virus het gaat.

Hoe ontstaat diarree?

Er zijn zeer veel uiteenkopende oorzaken als men diarree heeft.

  • Stress: prikkelbare, spastische darm. Kan te maken hebben met stressvolle momenten als een examen.
  • Angst kan een oorzaak zijn van diarree.
  • Voeding; voedingstoffen die de darmwand irriteren kunnen diaree veroorzaken. Bijvoorbeeld bij intolerantie of allergische reacties op voedingstoffen of bepaald voedsel (tarwe en melk intolerantie zijn voorbeelden) kan diarree tot gevolg hebben.
  • Virussen en andere ziektekiemen (bacteriën) kunnen plotselinge diarree veroorzaken.

Op reis kan men in aanraking komen met de voor het lichaam onbekende bacteriën; Het immuunsysteem reageert snel op vreemde ziektekiemen, dan kan er plotseling diarree ontstaan.

Diarree dat gepaard gaat met bloed of veel slijm en koorts – dan dient de huisarts ingeschakeld te worden voor diagnose. Bij chronische diarree dient de huisarts een diagnose te stellen.

Besmetting bij diarree

Diarree kan besmettelijk zijn. Hygiëne is van groot belang om besmetting te voorkomen. Zodra er sprake is van diarree dienen hygiëne aspecten in acht genomen te worden. De meest gebruikte adviezen bij diarree gaan over het handen wassen voorafgaand aan het bereiden van eten en zeker na het bezoek aan het toilet. Het toilet kan een bron van ziektekiemen zijn. Bij diarree is een goede hygiëne voor toilet is geen overbodige luxe. Reiniging met chloor en schone handdoeken zijn nodig om de kans op buikgriep te verkleinen.

Diarree is niet gebonden aan jaargetijden. Als er in één keer veel mensen besmet worden met diarree betreft het waarschijnlijk een virus.

Veel voorkomende klachten bij diarree

Afhankelijk van de mate van infectie kan de buik opgeblazen en pijnlijk aanvoelen. Daardoor alleen al kan de eetlust verminderen. Meestal gaat dit gepaard met diarree. Door de heftige impact van de infectie en de uitingsvormen ervan is de persoon met diarree vermoeid, heeft hoofdpijn en wil rusten.

Mogelijke klachten bij diarree op een rij:

  • misselijkheid
  • weinig of geen eetlust
  • opgeblazen gevoel
  • pijnlijke buik; buikkrampen
  • vermoeidheid, futloos zijn
  • hoofdpijn
  • waterdunne ontlasting
  • koorts
  • zich ziek voelen

Een lichte diarree kan verdwijnen door de oorzaak ervan weg te nemen. Als de klachten van diarree aanhouden dan dient men naar de arts te gaan voor een diagnose. Bij complicaties zou het kunnen dat er antibiotica ingezet wordt.

Hoe kom je van diarree af?

Meestal vormt diarree geen bedreiging voor de gezondheid. Wel is het hebben van diarree erg onhandig, omdat een darmlediging acuut nodig kan zijn. Denk hierbij aan situaties dat er niet snel een toilet te vinden is; tijdens het reizen en op vreemde locaties.

In geval van diarree zal er waarschijnlijk geen of weinig eetlust zijn. Echter kan, door onderstaande zaken te vermijden of te verminderen, het lichaam de rust krijgen om te herstellen.

In het algemeen bij diarree:

  • vermijden van sterk gekruid eten
  • veel zoete voedingsmiddelen vermijden
  • vetrijke maaltijden leveren een vertraging in het ledigen van de maag op, daardoor kan het zuurbranden veroorzaken.
  • als eten weer mogelijk en comfortabel aanvoeld is het raadzaam om kleinere porties te eten.
  • alcohol kan te veel impact hebben op het verstoorde evenwicht in de maag en de buikgriep verergeren
  • stress doet de darmen geen goed. Door overmatige stress krijgen de darmen signalen om meer sappen aan te maken.
  • melk kan het zuur even binden, maar stimuleert ook de aanmaak van zuur. De klachten van diarree kunnen worden versterkt.
  • als er al zin is in koffie, kan deze beter niet gedronken worden.

Reizigersdiarree (turista) ; in het buitenland dienen voorzorgsmaatregelen genomen te worden als de hygiënische omstandigheden slecht zijn. Dan zijn er meer facetten waar op gelet moet worden.

  • leidingwater drinken vermijden – alleen bronwater kopen in nog gesloten flessen
  • (vuile) toiletten zijn bronnen van ziektekiemen Ijs – beter niet nemen; dit zijn waarschijnlijk met leidingwater gemaakt
  • bij het zwemmen geen water inslikken
  • schil alle fruit
  • beter geen ongekookte en ongebakken voedsel nemen

Diarree kan enkele dagen tot een week aanhouden. Bij een gezonde constitutie zal de diarree na een dag of 2 meestal overgaan. Bij (kleine) kinderen is het noodzaak in de gaten te houden of het kind voldoende drinkt bij overmatig diarree. De arts kan een diagnose stellen en eventuele vervolgakties in gang zetten.

Als het immuunsysteem gezond functioneert, kan het de indringer, bacterie, virus of parasiet aanpakken en elimineren. Een gezond immuunsysteem kan diarree helpen voorkomen.

Diarree en voeding

Bij aanvang van diarree kan het goed zijn dat er totaal geen eetlust is. Alles moet ‘uit’ het lichaam in plaats van eten erin. De darmen worden belast als er te zwaar (o.a. vet, gekruid) eten verteerd moet worden. Vroeger werd er aanbevolen dat er in geval van diarree niets of heel weinig gegeten mocht worden. Tegenwoordig blijken de adviezen bij diarree niet meer zo strikt te zijn en kan worden aanbevolen om rustig aan weer gewoon gezonde voeding te nemen. Om rustig te starten met drinken kan wel gedacht worden aan water en bijvoorbeeld bouillion, in verband met de mineralen die het lichaam goed kan gebruiken.

 

Niets op deze site is bedoeld ter vervanging van medisch advies of behandeling. Onderwerpen zijn informatief bedoeld, niet ter vervanging van informatie door de reguliere medische gezondheidszorg. Als er gezondheids problemen zijn dient men altijd doktersadvies in te winnen.